Ασπράγγελοι Ιωαννίνων
Συντεταγμένες: 39°49′24″N 20°43′43″E / 39.82333°N 20.72861°E
Ασπράγγελοι | |
---|---|
Διοίκηση | |
Χώρα | Ελλάδα |
Περιφέρεια | Ηπείρου |
Περιφερειακή Ενότητα | Ιωαννίνων |
Δημοτική Ενότητα | Κεντρικού Ζαγορίου |
Δημοτική Κοινότητα | Ασπραγγέλων |
Γεωγραφία | |
Γεωγραφικό διαμέρισμα | Ήπειρος |
Νομός | Ιωαννίνων |
Υψόμετρο | 989 μέτρα[1] |
Πληθυσμός | |
Μόνιμος | 159 |
Έτος απογραφής | 2021 |
Πληροφορίες | |
Παλαιά ονομασία | Δοβρά (Ντοβρά) |
Ταχ. κώδικας | 440 07 |
Τηλ. κωδικός | 2653 |
https://www.zagori.gov.gr/?avada_portfolio=aspraggeloi | |
Οι Ασπράγγελοι είναι οικισμός της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, στην Περιφέρεια Ηπείρου. Διοικητικά ανήκουν στην Κοινότητα Ασπραγγέλων, της Δημοτικής Ενότητας Κεντρικού Ζαγορίου και υπάγονται στο Δήμο Ζαγορίου.[2]
Διοικητική υπαγωγή οικισμού:
οι Ασπράγγελοι | ||
---|---|---|
![]() | ||
Αποκεντρωμένη Διοίκηση | Ηπείρου - Δυτικής Μακεδονίας | |
Περιφέρεια | Ηπείρου | |
Περιφερειακή Ενότητα | Ιωαννίνων | |
Δήμος | Ζαγορίου | |
Δημοτική Ενότητα | Κεντρικού Ζαγορίου | |
Δημοτική Κοινότητα | ||
Οικισμός | Ασπράγγελοι |
Γενικές πληροφορίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι Ασπράγγελοι είναι ορεινό χωριό του Νομού Ιωαννίνων, χτισμένο σε υψόμετρο 989 μέτρων,[3] στις πλαγιές του όρους Μιτσικέλι.[4] Οι Ασπράγγελοι αποτελούν την έδρα του Δήμου Ζαγορίου και ο μόνιμος πληθυσμός τους σύμφωνα με την Απογραφή του 2021, είναι 159 κάτοικοι.[5] Μέχρι το 1927 ονομάζονταν Δοβρά[6] ή Ντοβρά.[7] Το όνομα «Ασπράγγελοι» το πήρε από τη «Μονή Ασπραγγέλων», που υπάρχει στην περιοχή.[8]
Η πρώτη αναφορά για τον οικισμό γίνεται το 1380 και γνωρίζει ανάπτυξη κατά το 16ο και 17ο αιώνα. Κατά τον 19ο αιώνα, ήταν οικονομικά ανθηρό κεφαλοχώρι.[9]
Η πέτρινη εκκλησία της Παναγίας χτίστηκε το 1915. Λίγο πιο μακριά βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που χτίστηκε το 1776. Στο χωριό σώζεται και το παλαιό μοναστήρι Μονή Δοβράς], που χρονολογείται από το 1600.[10][11]
Κοντά στο χωριό, στον κάμπο της Ντοβράς, λειτουργεί το «Κέντρο Πληροφόρησης Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου» και στις πλαγιές του λειτουργεί πίστα για πτήσεις με ανεμόπτερο.[12]
Εξέλιξη πληθυσμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Έτος | 1920 | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 | 2021 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Κάτοικοι[13] | 556[14] | 562 | 531 | 341 | 387[15] | 308[16] | 237 | 208 | 273[17] | 165 | 159[18] |
Μαρτυρικό χωριό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κατά τη Γερμανική Κατοχή, το χωριό Ασπράγγελοι[19] ανέπτυξε αντίσταση κατά των Ναζί, οι οποίοι σε αντίποινα το πυρπόλησαν στις 15 Ιουλίου 1943, με απολογισμό 115 καμένα σπίτια και 2 νεκρούς. Το καλοκαίρι του 1944, οι Γερμανοί συνέλαβαν δεκαεννιά άτομα και τους φυλάκισαν στο υπόγειο της Ζωσιμαίας Σχολής. Οι συλληφθέντες έμειναν εκεί για καιρό αλλά τελικά διασώθηκαν.[20]
Μνημείο της Ζαγορίσιας Γυναίκας της Πίνδου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Περίπου ένα χιλιόμετρο πριν το χωριό έχει ανεγερθεί το Μνημείο της Ζαγορίσιας Γυναίκας της Πίνδου προς τιμήν των γυναικών του Ζαγορίου, που βοήθησαν τον Ελληνικό Στρατό το 1940, μεταφέροντας τρόφιμα, ρούχα και πολεμοφόδια στους στρατιώτες.[21][22]
Διοικητικές μεταβολές οικισμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δοβρά Ιωαννίνων | |
---|---|
ΦΕΚ 184Α - 19/08/1919 (σελ. 1 από 8) | Ο οικισμός Δοβρά, ορίζεται έδρα της Κοινότητας Δοβράς. |
ΦΕΚ 76Α - 02/05/1927 (σελ. 6 από 8) | Ο οικισμός Δοβρά, μετονομάζεται σε Ασπράγγελοι. |
Ασπράγγελοι Ιωαννίνων | |
ΦΕΚ 76Α - 02/05/1927 | Ο οικισμός Ασπράγγελοι, προήλθε από τη μετονομασία του οικισμού Δοβρά. |
ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 (σελ. 19 και 20, από 72) | Ο οικισμός Ασπράγγελοι, αποσπάται από την Κοινότητα Ασπραγγέλων και ορίζεται έδρα του Δήμου Κεντρικού Ζαγορίου.[23] |
ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 (σελ. 5 από 136) | Ο οικισμός Ασπράγγελοι, αποσπάται από το Δήμο Κεντρικού Ζαγορίου και ορίζεται έδρα του Δήμου Ζαγορίου.[24] |
Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κοινότητα Δοβράς Ιωαννίνων | |
---|---|
ΦΕΚ 184Α - 19/08/1919 (σελ. 1 από 8) | Σύσταση της Κοινότητας Δοβράς, με έδρα τον οικισμό Δοβρά.
Ο οικισμός Ιερά Μονή Γενεθλίων Θεοτόκου,[25] προσαρτάται στην Κοινότητα Δοβράς. |
18-12-1920
ΦΕΚ 244Α - 27/12/1921 (σελ. 133 από 336) |
Ο οικισμός Ιερά Μονή Γενεθλίων Θεοτόκου, της Κοινότητας Δοβράς, καταργείται. |
ΦΕΚ 76Α - 02/05/1927 (σελ. 6 από 8) | Ο οικισμός Δοβρά, της Κοινότητας Δοβράς, μετονομάζεται σε Ασπράγγελοι.
Η κοινότητα Δοβράς, μετονομάζεται σε Κοινότητα Ασπραγγέλων.[26] |
Κοινότητα Ασπραγγέλων Ιωαννίνων | |
ΦΕΚ 76Α - 02/05/1927 (σελ. 6 από 8) | Η Κοινότητα Ασπραγγέλων, προήλθε από τη μετονομασία της Κοινότητας Δοβράς. |
16-10-1940 | Αναγνώριση του οικισμού Μονή Γεννήσεως Θεοτόκου[27] και προσάρτησή του στην Κοινότητα Ασπραγγέλων. |
19-03-1961
ΦΕΚ 16Β - 19/01/1962 (σελ. 63 από 162) |
Ο οικισμός Μονή Γεννήσεως Θεοτόκου, της Κοινότητας Ασπραγγέλων, καταργείται. |
14-03-1971
ΦΕΚ 225Β - 14/03/1972 (σελ. 60 από 158) |
Αναγνώριση του οικισμού Καρυαί Ασφάκας[28] και προσάρτησή του στην Κοινότητα Ασπραγγέλων. |
ΦΕΚ 76Α - 27/05/1972 (σελ. 5 από 8) | Ο οικισμός Καρυαί Ασφάκας, αποσπάται από την κοινότητα Ασπραγγέλων και προσαρτάται στην Κοινότητα Ασφάκας.[29] |
ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 (σελ. 19 και 20, από 72) | Ο οικισμός Ασπράγγελοι, αποσπάται από την Κοινότητα Ασπραγγέλων και ορίζεται έδρα του Δήμου Κεντρικού Ζαγορίου. |
Διατελέσαντες Κοινοτάρχες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κοινότητα Ασπραγγέλων Ιωαννίνων | |||||
---|---|---|---|---|---|
Θητεία | 1979 - 1982 | 1983 - 1986 | 1987 - 1990 | 1991 - 1994 | 1995 - 1998 |
Πρόεδρος Κοινότητας[30] | Γιακουμής Μιχαήλ | Παπαναστασίου Γαβριήλ | Παπαναστασίου Γαβριήλ | Παπαναστασίου Γαβριήλ |
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Δήμος Ζαγορίου (ιστοσελίδα Δήμου Ζαγορίου)
- Ασπράγγελοι Drone Video (βίντεο στο youtube)
- Γυναίκα της Πίνδου Ασπράγγελοι Ιωαννίνων (βίντεο στο youtube)
- ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ ΖΑΓΟΡΙΟΥ-Το χωριό που ανέπτυξε αντίσταση κατά των Ναζί (βίντεο στο youtube)
- ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟ ΓΕΝΕΣIO THΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 2016 (βίντεο στο youtube)
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ 1,0 1,1 buk
.gr ./el /poli-perioxi /aspraggeloi - ↑ «E-GO.GR - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ».
- ↑ «BUK.GR - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ».
- ↑ «TOURISTORAMA - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ».
- ↑ «ΑΠΟΓΡΑΦΗ 2011 (ΦΕΚ 699Β - 20/03/2014, σελ. 96 από 444)» (PDF).
- ↑ «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 27 Μαρτίου 2022.
- ↑ «MY GREECE TRAVEL - ΟΙΚΙΣΜΟΙ - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2021.
- ↑ «EPIRUS GATE - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ: ΤΟ ΚΕΦΑΛΟΧΩΡΙ ΜΕ ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΑΡΧΟΝΤΙΚΑ, ΠΝΙΓΜΕΝΟ ΣΕ ΚΑΤΑΠΡΑΣΙΝΟ ΤΟΠΙΟ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2021.
- ↑ «ΔΗΜΟΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ».
- ↑ «TRAVEL ELEFTHERIA ONLINE.GR - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΣΤΟ ΖΑΓΟΡΙ ΜΕ ΤΗΝ ΜΑΡΤΥΡΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ)».
- ↑ Κοντοπανάγου, Κατερίνα. «Μονή Δοβράς, Ασπράγγελοι». Ζαγόρι, Φύση και Πολιτισμός - Ψηφιακός Οδηγός. Ανακτήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2023.
- ↑ «TRAVELGIRL - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ: ΤΟ TRAVELGIRL.GR ΣΕ ΞΕΝΑΓΕΙ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΠΟΥ ΠΥΡΠΟΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ».
- ↑ «ΖΑΓΟΡΙ - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ».
- ↑ «ΑΠΟΓΡΑΦΗ 1920 (ΦΕΚ 244Α - 27/12/1921, σελ. 133 από 336)» (PDF).
- ↑ «ΑΠΟΓΡΑΦΗ 1961 (ΦΕΚ 16Β - 19/01/1962, σελ. 63 από 162)» (PDF).
- ↑ «ΑΠΟΓΡΑΦΗ 1971 (ΦΕΚ 225Β - 14/03/1972, σελ. 60 από 158)» (PDF).
- ↑ «ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΑΠΟΓΡΑΦΗ 2001 (σελ. 115 από 241)» (PDF).
- ↑ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ - ΘΕΜΑ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ-ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2021 ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. (σελ. 41 από 155)».
- ↑ «GREEK TRAVEL PAGES - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ (ΚΖΜ), ΧΩΡΙΟ, ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΖΑΓΟΡΙ».
- ↑ «ΔΙΚΤΥΟ ΜΑΡΤΥΡΙΚΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΙΩΝ - ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ».
- ↑ «NEWBEAST - ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΖΑΓΟΡΙΟΥ ΠΟΥ ΠΥΡΠΟΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ».
- ↑ «Το μνημείο της Ζαγορίσιας Γυναίκας της Πίνδου». ΑΠΕΙΡΟΣ ΓΑΙΑ. 28 Οκτωβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2023.
- ↑ «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ - ΔΗΜΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΖΑΓΟΡΙΟΥ».
- ↑ «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ - ΔΗΜΟΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ».
- ↑ «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ - ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΓΕΝΕΘΛΙΩΝ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ».
- ↑ «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ - ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΩΝ (ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΔΟΒΡΑΣ)».
- ↑ «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ - ΜΟΝΗ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ».
- ↑ «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ - ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ (ΚΑΡΥΑΙ ΑΣΦΑΚΑΣ) ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ».
- ↑ «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ - ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΣΦΑΚΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ».
- ↑ «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ - ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (1978, 1982, 1986, 1994)».
|
|