Lijst van voormalige gemeenten in Zuid-Holland
Dit is een lijst met voormalige Zuid-Hollandse gemeenten.
Als het grondgebied van een opgeheven gemeente over meerdere gemeenten is verdeeld, is het grootste deel bij de eerstgenoemde ontvangende gemeente gevoegd. Grenscorrecties tussen gehandhaafde gemeenten zijn niet in de lijst opgenomen. Vóór 1830 kan de informatie onvolledig zijn.
Naamgeving bestuurlijke entiteiten
*: nieuw gevormde gemeentelijke entiteit die een naam gekozen heeft, die nog niet eerder is gebruikt door een andere gemeentelijke entiteit
(naamswijziging): een gemeentelijke entiteit die, zonder wijzigingen aan het grondgebied, gekozen heeft voor een nieuwe naam
Bij een herindeling ontstaat altijd een nieuwe bestuurlijke entiteit, de nieuwe entiteit kan ervoor kiezen een oude naam te handhaven. Echter er is juridisch sprake van "samenvoeging met" van de oude entiteit (en geen toevoeging aan), deze informatie is voor de leesbaarheid en herkenbaarheid wellicht hier weggelaten. Bijvoorbeeld Rotterdam is samengevoegd met Rozenburg tot de nieuwe bestuursentiteit Rotterdam.
2023
2019
- Binnenmaas > Hoeksche Waard*
- Cromstrijen > Hoeksche Waard*
- Giessenlanden > Molenlanden*
- Korendijk > Hoeksche Waard*
- Leerdam > Vijfheerenlanden* (provincie Utrecht)
- Molenwaard > Molenlanden*
- Noordwijkerhout > Noordwijk
- Oud-Beijerland > Hoeksche Waard*
- Strijen > Hoeksche Waard*
- Zederik > Vijfheerenlanden* (provincie Utrecht)
2015
- Bergambacht > Krimpenerwaard*
- Nederlek > Krimpenerwaard*
- Ouderkerk > Krimpenerwaard*
- Schoonhoven > Krimpenerwaard*
- Vlist > Krimpenerwaard*
- Bernisse > Nissewaard*
- Spijkenisse > Nissewaard*
2014
2013
- Goedereede > Goeree-Overflakkee*
- Dirksland > Goeree-Overflakkee*
- Middelharnis > Goeree-Overflakkee*
- Oostflakkee > Goeree-Overflakkee*
- Graafstroom > Molenwaard*
- Liesveld > Molenwaard*
- Nieuw-Lekkerland > Molenwaard*
2011
2010
- Moordrecht > Zuidplas*
- Nieuwerkerk aan den IJssel > Zuidplas*
- Zevenhuizen-Moerkapelle > Zuidplas*
- Rozenburg > Rotterdam
2009
2007
- Bergschenhoek > Lansingerland*
- Berkel en Rodenrijs > Lansingerland*
- Bleiswijk > Lansingerland*
- 's-Gravendeel > Binnenmaas
- Liemeer > Nieuwkoop
- Ter Aar > Nieuwkoop
2006
- Rijnsburg > Katwijk
- Sassenheim > Teylingen*
- Valkenburg > Katwijk
- Voorhout > Teylingen*
- Warmond > Teylingen*
2004
- 's-Gravenzande > Westland*
- De Lier > Westland* en Midden-Delfland*
- Maasland > Midden-Delfland*, Westland* en Maassluis
- Monster > Westland*
- Naaldwijk > Westland*
- Schipluiden > Midden-Delfland*, Westland* en Delft
- Wateringen > Westland*
2003
2002
- Leidschendam > Leidschendam-Voorburg*
- Nootdorp > Pijnacker-Nootdorp*
- Pijnacker > Pijnacker-Nootdorp*
- Vianen (provincie Zuid-Holland) > Vianen (provincie Utrecht)
- Voorburg > Leidschendam-Voorburg*
1994
1993
1992
- Moerhuizen > Zevenhuizen-Moerkapelle (naamswijziging)
1991
- Benthuizen > Rijneveld*
- Hazerswoude > Rijneveld*
- Koudekerk aan den Rijn > Rijneveld*
- Leimuiden > Jacobswoude*, Nieuwveen en Ter Aar
- Moerkapelle > Moerhuizen*
- Rijnsaterwoude > Jacobswoude* en Ter Aar
- Woubrugge > Jacobswoude* en Alkemade
- Zevenhoven > Nieuwveen
- Zevenhuizen > Moerhuizen*
1989
- Driebruggen > Montfoort (provincie Utrecht), Oudewater (provincie Utrecht) en Reeuwijk
- Kamerik, Zegveld, Woerden (provincie Zuid-Holland) > Woerden (provincie Utrecht)
1986
- Ameide > Zederik*
- Arkel > Giessenlanden*
- Asperen > Vuren (provincie Gelderland)
- Bleskensgraaf en Hofwegen > Graafstroom*
- Brandwijk > Graafstroom*
- Everdingen > Vianen
- Giessenburg > Giessenlanden*
- Goudriaan > Graafstroom*
- Groot-Ammers > Liesveld*
- Hagestein > Vianen
- Hei- en Boeicop > Zederik* en Vianen
- Heukelum > Vuren (provincie Gelderland), Leerdam, Gorinchem en Giessenlanden*
- Hoogblokland > Giessenlanden*
- Hoornaar > Giessenlanden*
- Kedichem > Leerdam, Zederik* en Giessenlanden*
- Langerak > Liesveld*
- Leerbroek > Zederik*
- Lexmond > Zederik*
- Meerkerk > Zederik* en Giessenlanden*
- Molenaarsgraaf > Graafstroom*
- Nieuwland > Zederik* en Giessenlanden*
- Nieuwpoort > Liesveld*
- Noordeloos > Giessenlanden*
- Ottoland > Graafstroom*
- Oud-Alblas > Graafstroom*
- Schelluinen > Giessenlanden*
- Schoonrewoerd > Leerdam en Vianen
- Streefkerk > Liesveld*
- Tienhoven > Zederik*
- Wijngaarden > Graafstroom*
1985
- Ammerstol > Bergambacht
- Berkenwoude > Bergambacht
- Gouderak > Ouderkerk* en Gouda
- Haastrecht > Vlist en Gouda
- Krimpen aan de Lek > Nederlek* en Krimpen aan den IJssel
- Lekkerkerk > Nederlek*
- Ouderkerk aan den IJssel > Ouderkerk* en Krimpen aan den IJssel
- Poortugaal > Rotterdam en Albrandswaard*
- Rhoon > Albrandswaard*
- Stolwijk > Vlist
1984
- Goudswaard > Korendijk*
- Heinenoord > Binnenmaas* en Oud-Beijerland
- Klaaswaal > Cromstrijen*
- Maasdam > Binnenmaas* en Strijen
- Mijnsheerenland > Binnenmaas* en Oud-Beijerland
- Nieuw-Beijerland > Korendijk* en Oud-Beijerland
- Numansdorp > Cromstrijen*
- Piershil > Korendijk*
- Puttershoek > Binnenmaas*
- Westmaas > Binnenmaas* en Cromstrijen*
- Zuid-Beijerland > Korendijk*
1980
- Abbenbroek > Bernisse*
- Geervliet > Bernisse* en Spijkenisse
- Heenvliet > Bernisse* en Brielle
- Oostvoorne > Westvoorne* en Brielle
- Oudenhoorn > Bernisse*
- Rockanje > Westvoorne*
- Vierpolders > Brielle
- Zuidland > Bernisse*
- Zwartewaal > Brielle
1970
1966
- Den Bommel > Oostflakkee
- Hekelingen > Spijkenisse
- Herkingen > Dirksland en Middelharnis
- Melissant > Dirksland en Middelharnis
- Nieuwe Tonge > Middelharnis
- Ooltgensplaat > Oostflakkee
- Ouddorp > Goedereede
- Oude Tonge > Oostflakkee
- Sommelsdijk > Middelharnis en Dirksland
- Stad aan 't Haringvliet > Middelharnis
- Stellendam > Goedereede en Dirksland
1964
- Barwoutswaarder > Bodegraven en Woerden
- Hekendorp > Driebruggen*, Reeuwijk en Oudewater
- Lange Ruige Weide > Driebruggen*, Bodegraven en Reeuwijk
- Papekop > Driebruggen* en Oudewater
- Rietveld > Woerden, Bodegraven
- Waarder > Driebruggen*, Bodegraven en Woerden
- Zwammerdam > Alphen aan den Rijn, Bodegraven, Reeuwijk en Boskoop.
1960
1957
- Giessendam > Hardinxveld-Giessendam*, Giessenburg* en Sliedrecht
- Giessen-Nieuwkerk > Giessenburg*
- Hardinxveld > Hardinxveld-Giessendam*, Giessenburg* en Schelluinen
- Peursum > Giessenburg*
1941
- Hillegersberg > Rotterdam
- Kethel en Spaland > Schiedam en Rotterdam
- Overschie > Rotterdam en Schiedam
- Schiebroek > Rotterdam
- Vlaardingerambacht > Vlaardingen, Schipluiden en Schiedam
- IJsselmonde > Rotterdam
1938
- Koudekerk > Koudekerk aan den Rijn (naamswijziging)
- Stompwijk > Leidschendam* en Nootdorp
- Veur > Leidschendam*
1935
1934
1923
1921
- Hof van Delft > Delft en Schipluiden
- Vrijenban > Delft en Pijnacker
1918
1914
- Hoek van Holland (was gemeente 's-Gravenzande) > Rotterdam
1905
- Oost- en West-Barendrecht > Barendrecht (naamswijziging)
1895
1886
1881
1874
1870
- Broek (Zuid-Holland) > Gouda en Waddinxveen*
- Noord-Waddinxveen > Waddinxveen*
- Sluipwijk > Reeuwijk
- Stein (Zuid-Holland) > Gouda en Reeuwijk
- Zuid-Waddinxveen > Waddinxveen*
1868
1865
- Leimuiden (provincie Noord-Holland) > Leimuiden (provincie Zuid-Holland)
1857
- Heer Oudelands Ambacht > Groote Lindt
- Kleine Lindt > Heerjansdam
- Kijfhoek > Groote Lindt
- Laagblokland > Ottoland
- De Mijl > 's-Gravendeel en Dubbeldam
- Nederslingelandt > Peursum
- Onwaard > Melissant
- Oukoop > Hekendorp
- Roxenisse > Melissant
- Wieldrecht > 's-Gravendeel en Dubbeldam
- Zuidbroek (Zuid-Holland) > Bergambacht
1855
- Abtsregt > Vrijenban
- Achttienhoven > Nieuwkoop
- Ackersdijk en Vrouwenregt > Vrijenban
- Biert > Geervliet
- Bleskensgraaf > Bleskensgraaf en Hofwegen*
- Goidschalxoord > Heinenoord
- Groeneveld > Hof van Delft
- Hodenpijl > Schipluiden
- Hofwegen > Bleskensgraaf en Hofwegen*
- Hoogeveen in Rijnland > Benthuizen
- Hoogmade > Woubrugge
- Meerdervoort > Zwijndrecht
- Middelburg (Zuid-Holland) > Reeuwijk
- Naters > Rockanje
- Nieuwland, Kortland en 's-Graveland > Kethel en Spaland
- Oude en Nieuwe Struiten > Nieuw-Helvoet
- Rijsoort en Strevelshoek > Ridderkerk
- Sandelingen-Ambacht > Hendrik-Ido-Ambacht
- Schuddebeurs en Simonshaven > Geervliet
- Sint Maartensregt > Schipluiden
- Spijk > Heukelum (provincie Gelderland)
- Stormpolder > Krimpen aan den IJssel
- Strijensas > Strijen
- Tempel > Berkel en Rodenrijs
- De Vennip > Hillegom
- Vrije en Lage Boekhorst > Alkemade
- Zouteveen > Vlaardingerambacht
1854
1846
- Benthorn > Benthuizen
- Ruiven > Pijnacker
- Rijsoord > Rijsoort en Strevelshoek*
- Strevelshoek > Rijsoort en Strevelshoek*
- Vliet > Haastrecht
- Zuidwijk > Boskoop
1842
- Albrandswaard > Poortugaal en Rhoon
1841
1837
1833
- Biesland > Vrijenban
- Hoog- en Woud-Harnasch > Hof van Delft
- Hoogeveen (Delfland) > Nootdorp
- Nieuwveen (Delfland) > Nootdorp
1832
1821
- Cabauw (provincie Holland) > Cabauw (provincie Utrecht)
- Zevender (provincie Holland) > Zevender (provincie Utrecht)
- Zuid-Polsbroek (provincie Holland) > Zuid-Polsbroek (provincie Utrecht)
- Lange Ruige Weide (provincie Utrecht) > Lange Ruige Weide (provincie Holland)
- Oukoop (provincie Utrecht) > Oukoop (provincie Holland)
- Papekop (provincie Utrecht) > Papekop (provincie Holland)
1819
1818
- Waarder (provincie Utrecht / Holland) > Waarder (provincie Holland), Lange Ruige Weide, Papekop, Oukoop (provincie Utrecht) (splitsing)
- Oprichting van de gemeente Hoog- en Woud-Harnasch uit een deel van de gehandhaafde gemeente 't Woudt
1817
- Oprichting van de gemeente Biert uit een deel van de gehandhaafde gemeente Geervliet
- Oprichting van de gemeente Hoogeveen (Delfland) uit een deel van de gehandhaafde gemeente Nootdorp
- Oprichting van de gemeente Nieuwveen (Delfland) uit een deel van de gehandhaafde gemeente Nootdorp
- Oprichting van de gemeente Schuddebeurs en Simonshaven uit een deel van de gehandhaafde gemeente Geervliet
- Polsbroek (provincie Utrecht / Holland) > Cabauw, Vliet, Vlist, Zevender, Zuid-Polsbroek (provincie Holland), Polsbroek (provincie Utrecht) (splitsing)
- Waarder (provincie Utrecht / Holland) > Barwoutswaarder, Hekendorp (provincie Holland), Waarder (provincie Utrecht / Holland) (splitsing)
1814
- Cabauw (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
- Vliet (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
- Vlist (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
- Zevender (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
- Zuid-Polsbroek (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
N.B. Gemeente Polsbroek ligt hiermee in twee provincies tegelijk.
- Barwoutswaarder (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland
- Hekendorp (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland
- Waarder (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland
N.B. Gemeente Waarder ligt hiermee in twee provincies tegelijk.
1812
1811
- Oprichting van de gemeente Bergschenhoek* uit delen van de gehandhaafde gemeenten Hillegersberg en Rotterdam
- Cool > Rotterdam
Zie ook
- Gemeentelijke herindelingen in Nederland
- Lijst van gemeenten in Zuid-Holland naar inwonersaantal
- Lijst van steden en dorpen in Zuid-Holland
Externe links
- Meer, Ad van der en Boonstra, Onno "Repertorium van Nederlandse gemeenten" 1812–2011, KNAW, 2006/2011 Online download (archive.org)
- Gemeentelijke en provinciale samenvoegingen, herindelingen en naamswijzigingen sinds 1988
- Overzicht van gemeentelijke herindelingen sinds 1991 (CBS)
- Overzicht van de herindelingen (incl. grenscorrecties) van de Nederlandse gemeenten