Nad Tatrou sa blýskahymn państwowy Słowacji.

Nad Tatrou sa blýska
Nad Tatrami błyska się
Ilustracja
pierwsza drukowana wersja hymnu
Państwo

 Słowacja

Tekst

Janko Matúška, 1844

Lata obowiązywania

1918–1939, 1945–1992 (jako część hymnu Czechosłowackiego)
1993– (jako hymn Słowacji)

Hymn Słowacji (wersja instrumentalna)

Pieśń Nad Tatrou sa blýska powstała w 1844 r. podczas wyprawy bratysławskich studentów do Lewoczy. Tekst napisał Janko Matúška do słowackiej melodii ludowej Kopala studienku. Pieśń początkowo krążyła w ręcznych odpisach. Przyjęli ją słowaccy ochotnicy z 1848 r. i wydali drukiem 1851 r. W 1920 r. pierwsza zwrotka weszła w skład hymnu Czechosłowacji.

Wariacja melodii znana jest w całych Karpatach, na Podhalu do dziś śpiewa się ją jako „Janosikową” („Idziē Janko lasēm”).

Od 1993 r. dwie początkowe zwrotki stały się hymnem niepodległej Republiki Słowackiej.

Nad Tatrou sa blýska

Nad Tatrou sa blýska
hromy divo bijú.
Zastavme ich bratia,
ved' sa ony stratia,
Slováci ožijú.

To Slovensko naše
posiaľ tvrdo spalo.
Ale blesky hromu
vzbudzujú ho k tomu,
aby sa prebralo.

Nad Tatrami się błyska

Nad Tatrami błyska się
gromy dziko biją.
Wstrzymajmy je, bracia,
z pewnością przestaną,
Słowacy ożyją.

Ta Słowacja nasza
mocno do dziś spała.
Ale błyski gromu
krzyczą głośno do niej,
aby się zbudziła.

Piosenka miała kilka wariantów tekstu, jeszcze przed I wojną światową ukazała się zmieniona wersja, która weszła potem także w skład hymnu czechosłowackiego. W trzecim wersie od tej pory śpiewano: Zastavme sa bratia („Zatrzymajmy się, bracia”). Po powstaniu niezależnej Słowacji w 1993 r. słowa zmieniono na Zastavme ich bratia („Zatrzymajmy je, bracia”).

Pieśń po raz pierwszy została wydrukowana w 1851 r. pod tytułem Dobrovoľnícka.

Dobrovoľnícka

Nad Tatrou sa blíska, hromy divo bijú
Zastavme jich braťja, veď sa ony straťja
Slováci ožiju

To Slovensko naše dosjal tvrdo spalo
Ale blesky hromu zbudzujú ho k tomu,
Aby sa prebralo

Eště jedle rastú na kriváňskej straňe
Kdo slovensky cítí, ňech sa šable chiťí
A medzi nás staňe

Už Slovensko vstáva, puta si strháva
Hej, rodina milá! hodina odbila
Žije matka Sláva

Inne wersje językowe

edytuj

W okresie międzywojennym, kiedy hymn Słowacji stanowił część hymnu Czechosłowacji, istniała też oficjalna niemiecka wersja językowa (nie jest ona dosłownym tłumaczeniem tekstu):

Ob der Tatra blitzt es,
Dröhnt des Donners Krachen
Doch der Stürme Wehen
wird gar bald vergehen
Brüder, wir erwachen!

Oficjalna węgierska wersja językowa z tego okresu:

Fenn a Tátra ormán villámok cikáznak,
Fenn a Tátra ormán villámok cikáznak,
Állj meg szlovák testvér, elmúlik a veszély népünk ébredez már.
Állj meg szlovák testvér, elmúlik a veszély népünk ébredez már.

Wersja polska, jako pełna z czterema zwrotkami, upowszechniona w 1946 roku (wówczas jako część Hymnu Czechosłowacji)[1]:

Nad Tatrą się błyska, gromy dziko biją,
Nad Tatrą się błyska, gromy dziko biją,
Hej powstańmy bracia, wszak się one stracą,
Słowacy ożyją!

Ta Słowacja nasza dotąd twardo spała,
Ta Słowacja nasza dotąd twardo spała,
Ale echa gromu wstrzęsły zręby domu,
Ona się zerwała.

Jeszcze jodły rosną na skalnym Krywanie,
Jeszcze jodły rosną na skalnym Krywanie,
Kto jak Słowak czuje, szablę niech ujmuje,
I pośród nas stanie!

Już Słowacja wstała, pęta swe przekrawa,
Już Słowacja wstała, pęta swe przekrawa,
Hej, ojczyzno miła, godzina wybiła,
Żyje matka Sława!

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. „Hymny słowiańskie”, Odbitka „Życia słowiańskiego”, nr 12 (grudzień 1946), Prezydium Komitetu Słowiańskiego w Polsce, Kraków 1946, str. 4–5

Linki zewnętrzne

edytuj