Azeno
![]() | ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||||||
Biologia klasado | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Equus Asinus Linnaeus, 1758 | ||||||||||||||
![]() | ||||||||||||||
Aliaj Vikimediaj projektoj
| ||||||||||||||
Azeno (Equus asinus) estas neparhufulo parenca al ĉevalo kaj zebro, kiu distingiĝas per longaj starantaj oreloj kaj mallonga kolhararo.
Diferenc(ig)oj
[redakti | redakti fonton]Azenbleko estas iao. Ĉiuj azenoj devenas el Afriko, kie vivas du specioj, nome azeno somalia kaj azeno nubia. La doma azeno originas verŝajne el la nubia. Ĝi estas uzata kiel rajdbesto kaj ŝarĝbesto, sed ankaŭ por viando kaj lakto, kiu tre taŭgas por suĉinfanoj kaj malsanuloj. La azenfelo estas utiligata en la peltindustrio kaj por produkti pergamenon kaj safianon.
La sovaĝa azeno estas tre timida, fuĝas ĉe plej eta signalo de danĝero. Tamen en kazo de neceso kapablas defendi sin per hufobatoj de la malantaŭaj piedoj. La gregon kutime gvidas sperta azenino.
La azeno kapablas kruciĝi kun ĉevalo kaj produkti malfekundajn hibridojn: mulo kaj hino.
Tradicioj
[redakti | redakti fonton]En la antikva epoko la azeno estis konsiderata simbolo de erotika manio (La Ora Azeno de Apulejo), nun ĝi simbolas stultecon kaj ĝia nomo eĉ servas kiel sinonimo por stultulo, "azenaĵo" por stultaĵo.
Laŭ Evangelioj, Jesuo eniris Jerusalemon sur azeno. Liaj anoj vidis en tio plenumon de profetaĵo pri la Mesio (Maŝiaĥo). Kristanoj festas tiun agon ĉe Palmodimanĉo.
En Eisenach troviĝas la Azenstacio ĉe Wartburg, ekzemplo de daŭre funkcianta servejo de azenoj en la nunaj azenmalŝatantaj, rapidaj tempoj.
En politiko, la plej komuna maskota simbolo de la usona Demokrata Partio estis la azeno[1]. Malgraŭ ke pozitive ĝi povas esti konsiderata obstina besto, ĝi ne plu estas uzata tiom ofte kiom la elefanto, maskota simbolo de la usona Respublikana Partio.
-
Azeno -
Blekanta azeno: ia!
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Vd en "Historio de la Demokrata Azeno" (angle)
En Esperanto
[redakti | redakti fonton]Jean Ribillard verkis beletraĵojn pri parolema azeno nomata M'Saud
- Vivo kaj opinioj de Majstro M'Saud (1963), eldonita de Stafeto, la eldonejo de Juan Régulo Pérez
- Preĝo de M'Saud
Proverbo
[redakti | redakti fonton]Ekzistas pluraj proverboj pri azeno en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili[1]:
„ Azen' al azeno riproĉas malsaĝon. ” „ Forveturis azenido kaj revenis azeno. ” „ Ne volis rajdi sur ĉevalo, ekrajdis sur azeno. ”
Vidu ankaŭ
[redakti | redakti fonton]Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-08-15.
Utilaj ligiloj (aŭtomataj tradukoj esperante)
[redakti | redakti fonton]Azeno, aŭtomata traduko de WikiTrans el la angla artikolo : Donkey
- Azeno, aŭtomata traduko de Wikilingue el la hispana artikolo: Equus africanus asinus