شیخ حسینه
شیخ حسینه | |
---|---|
শেখ হাসিনা | |
![]() حسینه در ۲۰۲۳ | |
دهمین نخستوزیر بنگلادش | |
دوره مسئولیت ۶ ژانویه ۲۰۰۹ – ۵ اوت ۲۰۲۴ | |
رئیسجمهور | |
پس از | فخرالدین احمد (مشاور ارشد) |
پیش از | محمد یونس (مشاور ارشد) |
دوره مسئولیت ۲۳ ژوئن ۱۹۹۶ – ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۱ | |
رئیسجمهور | |
پس از | محمد حبیب رحمان (سرپرست) |
پیش از | لطیف رحمان (سرپرست) |
هشتمین رهبر مجلس | |
دوره مسئولیت ۶ ژانویه ۲۰۰۹ – ۵ اوت ۲۰۲۴ | |
پس از | خالده ضیا |
پیش از | TBD |
دوره مسئولیت ۲۳ ژوئن ۱۹۹۶ – ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۱ | |
پس از | خالده ضیا |
پیش از | خالده ضیا |
اطلاعات شخصی | |
زاده | حسینه شیخ[۱] ۲۸ سپتامبر ۱۹۴۷ (۷۶ سال) تونگیپارا، بنگال شرقی، قلمرو پاکستان |
حزب سیاسی | عوامی لیگ بنگلادش |
دیگر عضویتهای سیاسی | اتحاد بزرگ (از ۲۰۰۸) |
همسر(ان) | ام.ای. واجد میا (ا. ۱۹۶۸–۲۰۰۹) |
فرزندان | |
پدر | شیخ مجیبالرحمن |
خویشاوندان | خانواده شیخ–واجد |
تحصیلات | |
امضا | ![]() |
شیخ حَسینه واجد (بنگالی: শেখ হাসিনা ওয়াজেদ؛ زادهٔ ۲۸ سپتامبر ۱۹۴۷) سیاستمدار بنگلادشی است که بهعنوان نخستوزیر بنگلادش[۲] از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ و دوباره از ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۴ فعالیت کرد.[۳] او بزرگترین فرزند شیخ مُجیبالرَحمن، بنیانگذار و نخستین رئیسجمهور بنگلادش، است.[۴] او در مجموع بیش از ۲۰ سال قدرت را در این کشور در دست داشت و طولانیترین دورهٔ نخستوزیری بنگلادش به نام اوست. دوران نخستوزیری او پس از یک سری اعتراضات خشونتآمیز در سال ۲۰۲۴ با فرار او به هند پایان رسید.
پدر حسینه بههمراه بیشتر اعضای خانوادهاش در یک کودتای نظامی در سال ۱۹۷۵ به قتل رسید. حسینه و خواهر کوچکترش در زمان کودتا خارج از کشور بودند و زنده ماندند. او شش سال در هند در تبعید زندگی کرد و سرانجام در سال ۱۹۸۱ به بنگلادش بازگشت.[۵] با پایان رژیم خودکامه حسین محمد ارشاد، حسینه رهبر وقت عوامی لیگ بود و در انتخابات ۱۹۹۱ از خالده ضیا (که با او علیه ارشاد متحد شده بود) شکست خورد.[۶][۷] حسینه بهعنوان رهبر اپوزیسیون، حزب ملیگرای بنگلادشِ خالده ضیا را به تقلب انتخاباتی متهم و پارلمان را تحریم کرد که در پی آن تظاهرات خشونتآمیز و آشفتگی سیاسی رخ داد.[۸] با استعفای ضیا، دولت موقت تشکیل شد و پس از آن حسینه در انتخابات ژوئن ۱۹۹۶ به نخستوزیری رسید. امضای توافقنامه آب با هند و توافقنامه صلح با رهبران شورشی قبایل در جنوب شرق کشور از دستاوردهای او در این دوران بودند. در حالی که کشور دستخوش رشد اقتصادی و کاهش فقر شد، در دور نخست تصدی او که در ژوئیه ۲۰۰۱ به پایان رسید، بنگلادش در آشفتگی سیاسی باقی ماند و پس از آن ضیا جانشین حسینه شد. این اولین دوره کامل پنج ساله نخستوزیری در بنگلادش بود. در جریان یکی از سوءقصدها در سال ۲۰۰۴، شنوایی او آسیب دید.[۵]
در طول بحران سیاسی ۲۰۰۶–۲۰۰۸ بنگلادش، حسینه به اتهام اخاذی بازداشت شد. پس از آزادی از زندان، او در انتخابات سال ۲۰۰۸ پیروز شد. در سال ۲۰۱۴، حسینه در انتخاباتی که توسط حزب ملیگرای بنگلادش تحریم شد و ناظران بینالمللی آن را مورد نقد قرار دادند، برای سومین دوره مجدداً انتخاب شد. در سال ۲۰۱۷، پس از آنکه نزدیک به یک میلیون نفر از مردم روهینگیا وارد کشور شدند و از نسلکشی در میانمار گریختند، حسینه به خاطر پناه دادن و کمک به آنها مورد ستایش قرار گرفت. او پس از انتخابات ۲۰۱۸ و ۲۰۲۴ که به وسیلهٔ خشونت خدشهدار شد و بابت تقلب بهطور گسترده مورد انتقاد قرار گرفت، چهارمین و پنجمین دوره نخستوزیری را به دست آورد.[۹] حسینه در سال ۲۰۲۴ پس از هفتهها اعتراضهای دانشجویی که به شورشهایی مرگبار در سراسر کشور انجامید، استعفا داد و کشور را ترک کرد.[۵]
بنگلادش از سال ۲۰۰۹ تحت رهبری حسینه به موفقیت اقتصادی قابلتوجهی دست یافت.[۵] عموماً تصور میشود که بنگلادش در دوران نخستوزیری حسینه، عقبنشینی دموکراتیک را تجربه کرده است. ناپدیدیهای اجباری گسترده و قتلهای فراقضایی تحت حکومت او از سوی دیدهبان حقوق بشر مستند شده است. بسیاری از سیاستمداران و روزنامهنگاران بهخاطر به چالش کشیدن دیدگاههای او بهطور سیستماتیک و قضایی مجازات شدند.[۱۰][۱۱] در سال ۲۰۲۱، گزارشگران بدون مرز سیاست رسانهای حسینه برای محدود کردن آزادی مطبوعات در بنگلادش از سال ۲۰۱۴ را منفی ارزیابی کرد.[۱۲] حسینه در درون کشور به دلیل نزدیکی بیش از حد به هند که اغلب به بهای از دست دادنِ حق حاکمیت بنگلادش است، مورد انتقاد قرار گرفته است.[۱۳][۱۴] او را مظهر مداخله هند در سیاست بنگلادش میدانند که منتقدان آن را منبع اصلی قدرت حسینه توصیف کردند.[۱۵] نام حسینه در سال ۲۰۱۸ در میان فهرست ۱۰۰ فرد تأثیرگذار تایم در جهان بود،[۱۶] و در سالهای ۲۰۱۵،[۱۷] ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ از سوی فوربز بهعنوان یکی از ۱۰۰ زن قدرتمند جهان انتخاب شد.[۱۸][۱۹][۲۰] طولانیترین دوره ریاست دولت به عنوان یک زن در تاریخ مدرن، به نام حسینه است.[۲۱][۲۲][۲۳][۲۴]
دوره پنجم نخستوزیری استعفا و فرار به هند
[ویرایش]حسینه و حزبش در یک انتخابات که توسط اصلیترین حزب مخالف تحریم شده بود و با مشارکت ۴۱٫۸ درصدی توانست ۲۲۴ از ۳۰۰ صندلی پارلمان را کسب کند و برای چهارمین دوره پی در پی نخستوزیر بنگلادش بشود.[۲۵] در اوایل ژوئیه ۲۰۲۴ اعتراضات به سیستم سهمیه بندی برای نوادگان جنگندگان جنگ استقلال بنگلادش شروع شد. در ۵ اوت ۲۰۲۴، یک روز پس از کشتهشدن دهها [صدها نفر] نفر در اعتراضات داکا، شیخ حسینه، پیش از رسیدن هزاران معترض به کاخ نخستوزیری، استعفا و به همراه خواهرش به هند فرار کرد.[۲۶] طی هفته قبل از استعفا و فرار او به هند در تظاهرات علیه فساد در سیستم دولتی و موضوع سهمیه بندی استخدام دولتی صدها نفر کشته شدند. شیخ حسینه، نخستوزیر سابق بنگلادش معتقد است که ایالات متحده در استعفای وی دست داشته و دلیل آن امتناع وی از انتقال جزیره سنت مارتین به آمریکا برای ساخت پایگاه نظامی آمریکایی در آن بوده است.[۲۷]
منابع
[ویرایش]- ↑ Miah, M. A. Wazed (1997). বঙ্গবন্ধু শেখ মুজিবকে ঘিরে কিছু ঘটনা ও বাংলাদেশ (به بنگالی). The University Press Limited. p. 242.
- ↑ «شیخ حسینا برای چهارمین دور نخستوزیر بنگلادش شد». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۱-۰۷. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۷.
- ↑ Drury, Flora; Whitehead, Jamie, eds. (5 August 2024). "Bangladesh PM Sheikh Hasina resigns and flees country as protesters storm palace". BBC News. Archived from the original on 5 August 2024. Retrieved 5 August 2024.
- ↑ «Greece declares emergency after fires kill 47 | Bangladesh | bdnews24.com». بایگانیشده از اصلی در ۱۰ فوریه ۲۰۰۹. دریافتشده در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۲.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ «شیخ حسینه؛ نماد دموکراسی بنگلادش که به حاکم خودکامه تبدیل شد». بیبیسی فارسی. ۵ اوت ۲۰۲۴. دریافتشده در ۶ اوت ۲۰۲۴.
- ↑ Crossette, Barbara (9 December 1990). "Revolution Brings Bangladesh Hope". The New York Times. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 4 November 2018. Retrieved 8 February 2019.
- ↑ "Analysis: A tale of two women". BBC News. 2 October 2001. Archived from the original on 13 March 2016. Retrieved 28 March 2016.
- ↑ "Magura: Polls then and now". The Daily Star. 7 April 2014. Archived from the original on 3 January 2017. Retrieved 2 January 2017.
- ↑ "Bangladesh Prime Minister Wins 3rd Term Amid Deadly Violence on Election Day". The New York Times. 30 December 2018.
- ↑ Riaz, Ali (September 2020). "The pathway of massive socioeconomic and infracstructuaral development but democratic backsliding in Bangladesh". Democratization. 28: 1–19. doi:10.1080/13510347.2020.1818069. S2CID 224958514.
- ↑ Diamond, Larry (September 2020). "Democratic regression in comparative perspective: scope, methods, and causes". Democratization. 28: 22–42. doi:10.1080/13510347.2020.1807517.
- ↑ "Predator Sheikh Hasina". Reporters Without Borders (به انگلیسی). 30 June 2021. Archived from the original on 5 July 2021. Retrieved 5 July 2021.
- ↑ "PM Hasina bins criticism of selling country to India". Dhaka Tribune. Retrieved 6 August 2024.
- ↑ Correspondent, Staff (25 June 2024). "Sheikh Hasina doesn't sell the country, say prime minister". Prothomalo (به انگلیسی). Retrieved 6 August 2024.
- ↑ "Bangladeshis launch 'India Out' campaign over alleged meddling linked to Hasina". South China Morning Post (به انگلیسی). 23 February 2024. Retrieved 6 August 2024.
- ↑ "Sheikh Hasina: The World's 100 Most Influential People". Time (به انگلیسی). Retrieved 2023-08-09.
- ↑ "The World's 100 Most Powerful Women 2015". Forbes ME (به انگلیسی). Retrieved 2023-05-04.
- ↑ "The World's 100 Most Powerful Women". Forbes. 4 December 2018. Archived from the original on 20 September 2017. Retrieved 4 December 2018.
- ↑ "The World's 100 Most Powerful Women". Forbes. 1 November 2017. Archived from the original on 25 December 2018. Retrieved 2 November 2017.
- ↑ "Sheikh Hasina: The World's 100 Most Influential People". Time (به انگلیسی). Archived from the original on 3 October 2020. Retrieved 23 September 2020.
- ↑ 1385 (۲۰۲۴-۰۱-۰۷). «پیروزی حزب حاکم بنگلادش در انتخابات پارلمانی». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۱.
- ↑ 2055 (۲۰۲۴-۰۱-۰۷). «انتخابات بنگلادش با مشارکت حداقلی برگزار شد». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۱.
- ↑ Kawser, Rumi (11 September 2019). "Survey: Sheikh Hasina tops as longest serving female leader in world". Dhaka Tribune. Archived from the original on 10 June 2022. Retrieved 10 June 2022.
- ↑ «Survey: Sheikh Hasina tops as longest serving female leader in world».
- ↑ «انتخابات بنگلادش حسینه در انتخابات جنجالی پیروز میشود».
- ↑ «معترضان در بنگلادش کاخ نخستوزیری را اشغال کردند؛ شیخ حسینه استعفا کرد و از کشور گریخت». euronews. ۲۰۲۴-۰۸-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۰۵.
- ↑ نخستوزیر سابق بنگلادش: اگر به خواسته آمریکا تن میدادم الان در قدرت بودم پایگاه خبری شفقنا، ۲۱ مرداد ۱۴۰۳.