Przejdź do zawartości

Pisia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Pisia
Ilustracja
Pisia Gągolina powyżej Żyrardowa
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Rzeka
Długość 58,5 km
Powierzchnia zlewni

501,4 km²

Źródło
Miejsce okolice Mszczonowa
Współrzędne

51°57′14,1″N 20°34′25,3″E/51,953917 20,573694

Ujście
Recypient Bzura
Miejsce

Sochaczew

Współrzędne

52°12′27,9″N 20°12′35,2″E/52,207750 20,209778

Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast po lewej znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast w centrum znajduje się punkt z opisem „ujście”
Staw na Bielniku w Żyrardowie

Pisiarzeka w Polsce, w województwie mazowieckim na Równinie Łowicko-Błońskiej, prawy dopływ Bzury (uchodzi w Sochaczewie). Długość rzeki wynosi 58,5 km, a powierzchnia zlewni 501,4 km².

Pisia powstaje z połączenia dwóch rzek: większej Pisi Gągoliny (dawniej zwanej Radziejówką) i mniejszej Pisi Tucznej. Obie mają źródła na Wysoczyźnie Rawskiej na południowy wschód od miasta Mszczonów i łączą się na południe od wsi Kaski.

Rzeka w górnym biegu jest stosunkowo płytkim (0,2–0,7 m) ciekiem o charakterze naturalnym, zmiennej szerokości, miejscami meandrującym. Jej zlewnię budują głównie piaski i żwiry licznych stożków napływowych, tworzących równiny aluwialne z wykształconymi glebami lekkimi i łatwo przepuszczalnymi. Zlewnia rzeki charakteryzuje się wyraźnym trójdzielnym podziałem geomorfologicznym. Jej górną część do linii ChrobotyGrzybek tworzy płaszczyzna morenowa, środkową część zlewni do linii WiskitkiBaranówIzdebno zajmują równiny aluwialne ze strefami wielkich stożków napływowych oraz płaskie pokrywy aluwialne. Całą zlewnię rzeki wypełniają osady czwartorzędowe, wśród których wyróżnia się utwory zlodowacenia południowopolskiego (gliny zwałowe, miejscami iły warwowe), środkowopolskiego (piaski, żwiry, mady rzeczne, mułki) oraz przedzielających je osadów interglacjalnych.

Pisia Gągolina jest od dawna zagospodarowana przez człowieka, wzdłuż jej biegu zbudowane są liczne sztuczne spiętrzenia i towarzyszące im zbiorniki wodne. Ich podstawową funkcją jest retencjonowanie wody w okresie zwiększonego przepływu oraz alimentowanie rzeki w okresie trwania niskich stanów. Wyrównują one także przepływy rzeki poniżej miasta Żyrardowa. Najważniejsze z nich to m.in. stawy w Grzegorzewicach i Radziejowicach oraz Hamernia i Zalew Żyrardowski. Łączna powierzchnia lustra wody zbiorników wynosi około 120 hektarów, zaś całkowita powierzchnia zlewni obliczona na podstawie „Podziału hydrograficznego Polski” (IMGW) zajmuje obszar 501,4 km².

Pisia Tuczna przed 1945 rokiem posiadała dobrze rozbudowany system retencyjny, który tworzyło 8 zalewów (przy zespole parkowo dworskim w Grzmiącej, młynie w Grzymku, młynie we wsi Dobiegała, młynie we wsi Kuklówka, młynie we wsi Makówka, we wsi Budy-Grzybek, młynie w Marunie i przy młynie w Kołaczku). W okresie PRLu stopniowo niszczono drobną prywatną retencję. W chwili obecnej istnieje tylko zalew w Kołaczku i odbudowany na przełomie lat 70 i 80 XX wieku zalew w Grzymku. Ten ostatni odbudowano jako miejsce rekreacji dla byłego przedsiębiorstwa SPEC obecnie Dalkia.

Długość

[edytuj | edytuj kod]
  • 44,8 km – Pisia Gągolina
  • 13,7 km – Pisia Tuczna
  • 58,5 km – Pisia po połączeniu się rzek

Miejscowości nad Pisią

[edytuj | edytuj kod]

Dopływy

[edytuj | edytuj kod]

Pisia Gągolina:

Pisia Tuczna:

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]