Przejdź do zawartości

Przedmieście św. Katarzyny w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przedmieście św. Katarzyny
(Wilhelmstadt)
Osiedle Torunia
Ilustracja
Fragment zabudowy Przedmieścia św. Katarzyny
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miasto

Toruń

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Przedmieście św. Katarzyny (Wilhelmstadt)”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Przedmieście św. Katarzyny (Wilhelmstadt)”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Przedmieście św. Katarzyny (Wilhelmstadt)”
Ziemia53°00′46″N 18°36′52″E/53,012778 18,614444
Pocztówka z ok. 1914 roku, przedstawiająca Wilhelmstadt
Ulica Warszawska – początek lat 90. XX w.

Przedmieście św. Katarzyny w Toruniu (Wilhemstadt) – część śródmieścia Torunia, zbudowana pod koniec XIX wieku[1]. Do głównych ulic przecinających lub stanowiących granice Przedmieścia św. Katarzyny należy: Dąbrowskiego, Gregorkiewicza, Dobrzyńska, Skrzyńskiego, Piastowska, Jęczmienna, plac św. Katarzyny, Poniatowskiego, Kazimierza Jagiellończyka, plac 18 Stycznia, Szumana, Warszawska, Szpitalna, Wola Zamkowa, Jakuba, Wały gen. Sikorskiego[2][1]. W zaborze pruskim główną ulicą była Wilhelmstrasse, ob. ul. Piastowska[3]. Obecnie główną ulicą Przedmieścia jest ul. Warszawska[1].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Idea rozbudowy Torunia w kierunku północno-wschodnim pojawiła się pod koniec lat 70. XIX wieku[4]. Wcześniej na tym obszarze mieściło się słabo zurbanizowano Przedmieście Nowego Miasta. W 1884 roku Przedmieście włączono w granice Torunia[1]. Prace przygotowawcze pod budowę Przedmieścia prowadził Urząd Królewskiej Fortyfikacji[4]. Przedmieście miało służyć głównie wojsku oraz pracownikom kolei[5]. Dwa wschodnie kwartały przeznaczono do celów mieszkalnych, w północnej zlokalizowano koszary, magazyny prowiantowe oraz budynki gospodarcze i administracyjne dla wojska[2]. W 1888 roku zbudowano dworzec Toruń Miasto[6]. Pod koniec lat 90. XIX wieku rozpoczęto budowę czteropiętrowych kamienic czynszowych. W północno-zachodniej części Przedmieścia, w okolicach domu Leona Szumana wybudowano szkołę średnią dla chłopców oraz rozbudowano szpital wojskowy. W 1894 roku w centrum placu rozpoczęto budowę kościoła garnizonowego[7]. Poświęcony 21 grudnia 1897 roku kościół zdominował wygląd Przedmieścia[7][8]. Projekt zagospodarowania Przedmieścia zakończono w 1903 roku[7].

W okresie międzywojennym Przedmieście św. Katarzyny zamieszkali głównie urzędnicy i wojskowi. W następnych latach najliczniejszą grupą społeczną byli rzemieślnicy[9].

Wybrane obiekty

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Arkadiusz Skonieczny: Przedmieście św. Katarzyny (Wilhelmstadt). toruntour.pl, 2020-11-03. [dostęp 2024-02-07].
  2. a b Kucharzewska 2004 ↓, s. 79.
  3. Kucharzewska 2004 ↓, s. 81.
  4. a b Kucharzewska 2004 ↓, s. 76.
  5. Kucharzewska 2004 ↓, s. 77.
  6. a b Kucharzewska 2004 ↓, s. 63.
  7. a b c d Kucharzewska 2004 ↓, s. 80.
  8. a b Birecki 2011 ↓, s. 323.
  9. Filipski 2016 ↓, s. 115.
  10. Skerska 2019 ↓, s. 62.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Piotr Birecki: Architektura i sztuka ewangelicka w Toruniu w XIX i XX wieku. W: Ewangelicy w Toruniu (XVI-XX w.). Jarosław Kłaczkow (red.). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2011. ISBN 978-83-7780-051-5.
  • Łukasz Filipski. Socjotopografia Torunia w okresie międzywojennym w świetle analizy ksiąg adresowych z 1923 i 1932 roku. „Rocznik Toruński”. 43, 2016. 
  • Joanna Kucharzewska: Architektura i urbanistyka Torunia w latach 1871-1920. Warszawa: Neriton, 2004. ISBN 838897369X.
  • Elżbieta Skerska. Kamienica na Warszawskiej 8. Sztab Komendy Okręgu Pomorskiego Armii Krajowej w latach 1942–1945. „Biuletyn Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej”. 69, 2019. Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej. ISSN 1732-1913.