Bitwa pod Panasówką: Różnice pomiędzy wersjami
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
m MalarzBOT: regeneracja szablonu {{Wojna infobox}} |
m dr. tech. |
||
(Nie pokazano 13 wersji utworzonych przez 10 użytkowników) | |||
Linia 2: | Linia 2: | ||
|nazwa = Bitwa pod Panasówką |
|nazwa = Bitwa pod Panasówką |
||
|epoka = nowożytność |
|epoka = nowożytność |
||
|konflikt = [[ |
|konflikt = [[powstanie styczniowe]] |
||
|grafika = 20070430 Wzgorze Polak tablica Borelowskiego.jpg |
|grafika = 20070430 Wzgorze Polak tablica Borelowskiego.jpg |
||
|opis grafiki = Tablica na Wzgórzu Polak upamiętniająca Marcina Borelowskiego |
|opis grafiki = Tablica na Wzgórzu Polak upamiętniająca Marcina Borelowskiego |
||
|czas = [[3 września]] [[1863]] |
|czas = [[3 września]] [[1863]] |
||
|miejsce = [[Panasówka]] |
|miejsce = [[Panasówka (Polska)|Panasówka]] |
||
|terytorium = [[Królestwo Kongresowe]] |
|terytorium = [[Królestwo Polskie (kongresowe)|Królestwo Kongresowe]] |
||
|przyczyna = |
|przyczyna = |
||
|wynik = zwycięstwo powstańców |
|wynik = zwycięstwo powstańców |
||
|strona1 = |
|strona1 = {{państwo|POL|powstanie styczniowe}} |
||
|strona2 = |
|strona2 = {{państwo|RUS|1858}} |
||
|dowódca1 = |
|dowódca1 = [[Marcin Borelowski|płk Marcin Borelowski]] |
||
|dowódca2 = |
|dowódca2 = mjr Mikołaj Sternberg |
||
|siły1 = 1000–1100 powstańców<br />(w tym 30 ochotników węgierskich) |
|siły1 = 1000–1100 powstańców<br />(w tym 30 ochotników węgierskich) |
||
|siły2 = 3000–4000 |
|siły2 = 3000–4000 |
||
|straty1 = 35 zabitych<br />(109 rannych) |
|straty1 = 35 zabitych<br />(109 rannych) |
||
|straty2 = ponad 360 zabitych i rannych |
|straty2 = ponad 360 zabitych i rannych |
||
|kod mapy = |
|kod mapy = POL |
||
| |
|wariant mapy = 1904 |
||
|współrzędne = 50°36′11″N 22°52′43″E |
|||
|commons = |
|commons = |
||
}} |
}} |
||
'''Bitwa pod Panasówką''' – jedna z największych bitew [[powstanie styczniowe|powstania styczniowego]], stoczona [[3 września]] [[1863]] pod wsią [[Panasówka (Polska)|Panasówka]], około 15 km na wschód<ref>Pomiar w [http://www.geoportal.gov.pl Geoportalu] [dostęp 2018-12-16].</ref> od [[Biłgoraj]]a. |
|||
⚫ | |||
'''Bitwa pod Panasówką''' – jedna z największych bitew [[powstanie styczniowe|powstania styczniowego]], stoczona [[3 września]] [[1863]] pod wsią [[Panasówka]] na [[Zamojszczyzna|Zamojszczyźnie]] przez oddział (700–800 ludzi) dowodzony przez pułkownika [[Marcin Borelowski|Marcina „Lelewela” Borelowskiego]], do którego dołączył 400-osobowy oddział [[Kajetan Karol Cieszkowski|Kajetana „Ćwieka” Cieszkowskiego]], z wojskami [[Rosja|rosyjskimi]] pod dowództwem majora Sternberga (różne źródła podają od 3000 do 4000 żołnierzy). Oddziały rosyjskie składały się z 5 rot piechoty, szwadronu dragonów oraz dwóch sotni Kozaków. Rosjanie posiadali też cztery działa. |
|||
Po stronie polskiej walkę toczyły [[Oddział Marcina Borelowskiego|oddział dowodzony przez pułkownika Marcina ''Lelewela'' Borelowskiego]] (700-800 osób) oraz [[Oddział Kajetana Cieszkowskiego|oddział Kajetana ''Ćwieka'' Cieszkowskiego]] (400 osób). Obie te jednostki dzień wcześniej brały udział w [[Bitwa pod Biłgorajem (1863)|bitwie pod Biłgorajem]]; po starciu dokonały połączenia w jeden oddział. |
|||
Po stronie [[Rosja|rosyjskiej]] dowodził mjr Mikołaj Sternberg; jego siły liczyły – według różnych źródeł – od 3 do 4 tysięcy żołnierzy. Oddziały rosyjskie składały się z 5 rot piechoty, szwadronu dragonów oraz dwóch sotni Kozaków. Rosjanie posiadali też cztery działa. |
|||
== Przebieg bitwy == |
== Przebieg bitwy == |
||
Linia 32: | Linia 36: | ||
Po polskiej stronie oddziałem piechoty dowodził konno węgierski arystokrata major [[Edward Nyáry]]. W czasie bitwy został najpierw trafiony kulą w nogę, a następnie w brzuch. Zmarł w [[Lazaret|lazarecie]] następnego dnia, 4 września. |
Po polskiej stronie oddziałem piechoty dowodził konno węgierski arystokrata major [[Edward Nyáry]]. W czasie bitwy został najpierw trafiony kulą w nogę, a następnie w brzuch. Zmarł w [[Lazaret|lazarecie]] następnego dnia, 4 września. |
||
Po bitwie oddziały powstańcze rozłączyły się. Borelowski udał się w kierunku [[Batorz |
Po bitwie oddziały powstańcze rozłączyły się. Borelowski udał się w kierunku [[Batorz]]a, a Cieszkowski na północny zachód. |
||
Straty polskie w bitwie wyniosły 35 zabitych i 100 rannych. Po stronie rosyjskiej zabitych i rannych było 360 żołnierzy<ref>{{cytuj |
Straty polskie w bitwie wyniosły 35 zabitych i 100 rannych. Po stronie rosyjskiej zabitych i rannych było 360 żołnierzy<ref>{{cytuj|odn=tak|autor = Stanisław Zieliński|url = http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=66792| tytuł = Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu|data = 1913}}</ref>. |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
{{kategoria główna|Uczestnicy bitwy pod Panasówką}} |
|||
[[Plik:Pomnik poleg podPanasowka.jpg|thumb|230px|left|Pomnik poległych pod Panasówką w Zwierzyńcu]] |
[[Plik:Pomnik poleg podPanasowka.jpg|thumb|230px|left|Pomnik poległych pod Panasówką w Zwierzyńcu]] |
||
[[Plik:Grob majora Nyary1863.jpg|thumb|230px|left|Grób majora [[Edward Nyáry|Edwarda Nyárego]] w Zwierzyńcu]] |
[[Plik:Grob majora Nyary1863.jpg|thumb|230px|left|Grób majora [[Edward Nyáry|Edwarda Nyárego]] w Zwierzyńcu]] |
||
Linia 47: | Linia 51: | ||
== Przypisy == |
== Przypisy == |
||
{{Przypisy}} |
{{Przypisy}} |
||
== Bibliografia == |
== Bibliografia == |
||
* Jan Buraczyński |
* {{Cytuj|autor = Jan Buraczyński |tytuł = Roztocze. Dzieje osadnictwa |data = 2008 |isbn = 978-83-60594-20-9 |miejsce = Lublin |wydawca = Drukarnia i Wydawnictwo Akademickie Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej im. W. Pola |s = 346–347 |oclc = 297648849}} |
||
* {{cytuj |
* {{cytuj|odn=tak|autor = Stanisław Zieliński|url = http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=66792| tytuł = Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu|data = 1913}} |
||
⚫ | |||
[[Kategoria:Bitwy powstania styczniowego w województwie lubelskim]] |
[[Kategoria:Bitwy powstania styczniowego w województwie lubelskim]] |
Aktualna wersja na dzień 21:39, 16 mar 2024
powstanie styczniowe | |||
![]() Tablica na Wzgórzu Polak upamiętniająca Marcina Borelowskiego | |||
Czas | |||
---|---|---|---|
Miejsce | |||
Terytorium | |||
Wynik |
zwycięstwo powstańców | ||
Strony konfliktu | |||
| |||
Dowódcy | |||
| |||
Siły | |||
| |||
Straty | |||
| |||
Położenie na mapie Guberni Królestwa Polskiego (1904) ![]() | |||
![]() |
Bitwa pod Panasówką – jedna z największych bitew powstania styczniowego, stoczona 3 września 1863 pod wsią Panasówka, około 15 km na wschód[1] od Biłgoraja.
Po stronie polskiej walkę toczyły oddział dowodzony przez pułkownika Marcina Lelewela Borelowskiego (700-800 osób) oraz oddział Kajetana Ćwieka Cieszkowskiego (400 osób). Obie te jednostki dzień wcześniej brały udział w bitwie pod Biłgorajem; po starciu dokonały połączenia w jeden oddział.
Po stronie rosyjskiej dowodził mjr Mikołaj Sternberg; jego siły liczyły – według różnych źródeł – od 3 do 4 tysięcy żołnierzy. Oddziały rosyjskie składały się z 5 rot piechoty, szwadronu dragonów oraz dwóch sotni Kozaków. Rosjanie posiadali też cztery działa.
Przebieg bitwy
[edytuj | edytuj kod]Borelowski dowodził polskimi siłami ze wzgórza Polak (Rosjanie z sąsiedniego wzgórza „Pod Moskalem”), na którym stoi obecnie pomnik powstańców oraz umieszczone są tablice z opisami w języku polskim i węgierskim.
Po ostrzale artyleryjskim na pozycje powstańcze ruszyła piechota nieprzyjaciela. Jednak Rosjanie zostali zatrzymani, a następnie zaatakowani przez polską kawalerię wspieraną przez kosynierów. Pierwsze natarcie nie powiodło się. Dopiero za drugim razem Polacy przedarli się przez linie wroga, a kosynierzy uszkodzili rosyjskie działa.
Po polskiej stronie oddziałem piechoty dowodził konno węgierski arystokrata major Edward Nyáry. W czasie bitwy został najpierw trafiony kulą w nogę, a następnie w brzuch. Zmarł w lazarecie następnego dnia, 4 września.
Po bitwie oddziały powstańcze rozłączyły się. Borelowski udał się w kierunku Batorza, a Cieszkowski na północny zachód.
Straty polskie w bitwie wyniosły 35 zabitych i 100 rannych. Po stronie rosyjskiej zabitych i rannych było 360 żołnierzy[2].
Zbiorowa mogiła poległych znajduje się przy wjeździe do Zwierzyńca. Oddzielny grób ma tylko major Nyáry.
- Z tym tematem związana jest kategoria:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Pomnik_poleg_podPanasowka.jpg/230px-Pomnik_poleg_podPanasowka.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Grob_majora_Nyary1863.jpg/230px-Grob_majora_Nyary1863.jpg)
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Pomiar w Geoportalu [dostęp 2018-12-16].
- ↑ Stanisław Zieliński , Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu, 1913 .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jan Buraczyński , Roztocze. Dzieje osadnictwa, Lublin: Drukarnia i Wydawnictwo Akademickie Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej im. W. Pola, 2008, s. 346–347, ISBN 978-83-60594-20-9, OCLC 297648849 .
- Stanisław Zieliński , Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu, 1913 .