Dwór Czarne w Jeleniej Górze: Różnice pomiędzy wersjami
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
m Usunięto kategorię "Budynki mieszkalne we Wrocławiu" za pomocą HotCat, drobne techniczne Znacznik: Ręczne wycofanie zmian |
m Dodano kategorię "Budynkie nmieszkalne w Jeleniej Górze" za pomocą HotCat, drobne techniczne |
||
Linia 58: | Linia 58: | ||
[[Kategoria:Dwory w województwie dolnośląskim|Jelenia Góra]] |
[[Kategoria:Dwory w województwie dolnośląskim|Jelenia Góra]] |
||
[[Kategoria:Zabytki w Jeleniej Górze]] |
[[Kategoria:Zabytki w Jeleniej Górze]] |
||
[[Kategoria:Budynki mieszkalne w Jeleniej Górze]] |
Wersja z 21:46, 4 sie 2021
![]() | |
![]() Dwór Czarne | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres |
ul. Strumykowa 2 |
Typ budynku | |
Inwestor |
Caspar Schoff |
Rozpoczęcie budowy |
1559 |
Ważniejsze przebudowy |
XVII-XIX w. |
Pierwszy właściciel |
Caspar Schoff |
Kolejni właściciele |
Schaffgotschowie, Gregorius von Kahlen, Friedrich von Nimptsch, Ernst von Nimptsch, Jelenia Góra, Weidner, Marz, Rahm |
Obecny właściciel |
Fundacja Kultury ekologicznej |
Położenie na mapie Jeleniej Góry ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |
![]() |
Dwór Czarne w Jeleniej Górze – wybudowany w 1559 r. w dawnej wsi podmiejskiej Czarne, włączonej do Jeleniej Góry w 1973 r., położony w dolinie potoku Pijawnika.
Historia
Caspar Schoff w 1559 r. rozpoczął budowę murowanego dworu, kamiennego, piętrowego z dziedzińcem, otoczonego murami obronnymi i wieżą bramną, wysuniętą przed lico murów obwodowych[2]. Całość została otoczona nawodnioną fosą. Po Schaffgotschach dwór przejął w 1584 r. Gregorius von Kahlen. W 1606 r. właścicielem Czarnego został Friedrich von Nimptsch z Sokołowca. W lipcu 1623 r. we dworze wybuchł pożar[2]. Z 1656 r. pochodzi wiadomość, że Ernst von Nimptsch ukończył budowę i rozbudowę dworu, który uzyskał kształt zbliżony do obecnego[2].
Prace remontowe prowadzone w latach 20. XVIII w. spowodowały likwidację renesansowych szczytów[2]. W 1679 r. Ernst von Nimptsch sprzedał majątek Czarne miastu Jelenia Góra. W 1718 r. spłonęły bliżej nieopisane części zamku, które zdaniem Scholzego zostały odbudowane. Wtedy wieża otrzymała barokowy hełm znany z ryciny, a do skrzydła wschodniego dobudowano równoległy budynek o tej samej wysokości[2]. Około 1885 r. nastąpiła przebudowa i modernizacja dworu; zredukowano bryłę o skrzydło wschodnie i rozebrano ściany szczytowe, a dachy otrzymały dzisiejszy wygląd dwuspadowy[2]. Do przełomu wieku dzierżawcami majątku byli panowie Weidner i Marz. Od 1921 do 1945 r. mieszkała tu rodzina Rahm. W latach 1983-1987 przeprowadzono remont i rewaloryzację dworu[2]. Obecnie obiekt użytkowany jest przez Fundację Kultury Ekologicznej.
Architektura
Obiekt jest założony na czworokątnym rzucie z wewnętrznym dziedzińcem dostępnym przez most, bramę i ozdobny renesansowy portal[2]. Założenie obiegała głęboka fosa wypełniona wodą. Na osi kamiennego mostu, znajdowała się wieża bramną. Obiekt 4-skrzydłowy z wewnętrznym dziedzińcem. W jednym z narożników zachowała się wieża z kluczowymi otworami strzelniczymi[2]. Wystrój architektoniczny dopełniają w fasadzie obramienia okienne profilowane w piaskowcu. Z wystroju wnętrza zachowały się sklepienia na parterze oraz bogato profilowane stropy drewniane. Na ścianach pozostały fragmenty renesansowych malowideł z motywami roślinnymi[2].
Przypisy
Bibliografia
- Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, ISBN 978-83-89102-63-8.
- Wojciech Kapałczyński, Piotr Napierała: Zamki, pałace i dwory Kotliny Jeleniogórskiej. Wrocław: Fundacja Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej, 2005, s. 24-27. ISBN 83-92292-21-9.
- Zabytki sztuki w Polsce : Śląsk. Warszawa: Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2006., 2005, s. 361-362. ISBN 83-92290-61-5.